Skip to main content

Η Ελληνική Ομοσπονδία Φίλων των Μουσείων

Από τα εγκαίνια του ανακαινισμένου Μουσείου Μπενάκη (4 /6 2000). Από αριστερά ο Πρόεδρος του Μουσείου Μπενάκη κος Μαρίνος Γερουλάνος, η κα Άρτεμις Σκουμπουρδή, μέλος Δ.Σ., ο κος Ιωάννης Γρηγοριάδης, Αντιπρόεδρος, η κα Καίτη Κόντου, μέλος Δ.Σ., ο κος Λίνος Μπενάκης, Αντιπρόεδρος, η κα Άννα Ψαρούδα Μπενάκη, Βουλευτής και διατελέσασα Πρόεδρος της Βουλής, η Πρόεδρος των Φίλων του Μουσείου Μπενάκη κα Λίλα ντε Τσάβες και ο Διευθυντής του Μουσείου Μπενάκη καθηγητής κος Άγγελος Δεληβορριάς.

Πιστεύοντας ότι η υπόθεση της προβολής της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και των πολιτιστικών δραστηριοτήτων στη χώρα μας εμπίπτει στα ενδιαφέροντά σας, επιθυμούμε να σας ενημερώσουμε για το έργο της Ελληνικής Ομοσπονδίας Σωματείων Φίλων των Μουσείων (ΕΟΣΦΙΜ).
Η Ομοσπονδία είναι Νομικό Πρόσωπο μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Ιδρύθηκε το 1987 με πρωτοβουλία των Φίλων του Μουσείου Μπενάκη και αριθμεί σήμερα 64 σωματεία μέλη - "Φίλους" όλων των μεγάλων και των σημαντικότερων μικρών μουσείων και πινακοθηκών της χώρας.
Ενδεικτικά αναφέρουμε μερικά από τα μεγάλα μας μουσεία που πλαισιώνονται από σωματείο "Φίλων": το Μουσείο της Ακροπόλεως, τα Εθνικά Αρχαιολογικά Αθήνας και Θεσσαλονίκης, το Μουσείο Μπενάκη, το Αρχαίας Ελληνικής και Κυκλαδικής Τέχνης, το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο Αθηνών, καθώς και το Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών σπουδών της Βενετίας, το μοναδικό Ερευνητικό Ελληνικό Ινστιτούτο εκτός επικράτειας.
Ο ευεργετικός για τα Μουσεία θεσμός των "Φίλων", τον οποίο στηρίζει η ΕΟΣΦΙΜ παρέχοντας τεχνογνωσία, είναι ένας θεσμός απολύτως καθιερωμένος παγκοσμίως. Θα λέγαμε ότι ουσιαστικά αποτελεί τη γέφυρα μεταξύ Μουσείων και ευρύτερου κοινωνικού συνόλου. Στους "Φίλουs" συγκαταλέγονται κυρίως φιλότεχνοι, συλλέκτες, καλλιτέχνες και ιδρυτές Μουσείων, πρόσωπα υψηλού κοινωνικού status, αλλά και απλοί πολίτες, που αφιλοκερδώς και εθελοντικά στηρίζουν ηθικά αλλά και υλικά τα Μουσεία μας, ιδιωτικού δικαίου και κρατικά.
Ως αποτέλεσμα της έντονης δραστηριότητας της ΕΟΣΦΙΜ, τόσο εντός όσο και εκτός Ελλάδας τα τελευταία χρόνια - στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Φίλων των Μουσείων (World Federation of Friends of Museums - WFFM), της οποίας η ΕΟΣΦΙΜ είναι μέλος - η Ελλάδα επελέγη τιμητικά ως η χώρα που φιλοξένησε στην Αθήνα τον Μάιο του 2004 (14 / 5 / 2004) στο πνεύμα της Ολυμπιάδας, τις εργασίες της Γενικής Συνέλευσης και του Διοικητικού Συμβουλίου της WFFM. Παράλληλα, η Πρόεδρος της ΕΟΣΦΙΜ κα Λίλα ντε Τσάβεs είναι δις εκλεγμένη -μεταξύ 150 Ομοσπονδιών παγκοσμίως­ Γενική Γραμματεύς και Πρόεδρος της Επιτροπής Ανάπτυξης της WFFM. 

Η ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔ ΙΑΣ ΦΙΛΩΝ ΤΩΝ ΜΟΥΣΕΙΩΝ

Μια πρωτοβουλία των Φίλων του Μουσείου Μπενάκη, θεσμός από το 1986

Μια πρωτοβουλία των Φίλων του Μουσείου Μπενάκη, θεσμός από το 1986
Τον Ιούνιο του 2001 έγινε στο Porto της Πορτογαλίας το ετήσιο συμβούλιο και η Γενική Συνέλευση της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Φίλων Μουσείων WFFM (World Federation of Friends of Museums), όπως είναι το νέο Αγγλικό λογότυπο, που αντικατέστησε το Γαλλικό FMAM (Federation Mondiale des Amis de Musees). Είχα την τιμή να εκπροσωπήσω την χώρα μας ως πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας και να αποκομίσω τους προβληματισμούς αλλά και τις αισιόδοξες προοπτικές, που τέθηκαν από κάθε χώρα για τον σημαντικό και αναγνωρισμένο πλέον ρόλο που παίζουν οι Φίλοι στα μουσειακά δρώμενα και στην παραγωγή πολιτισμού. Θεωρώ σκόπιμο να υπογραμμίσω ότι τα μέλη της WFFM είδαν πολύ θετικά την παρουσία της Ελλάδος και πάλι σε αυτές τις συναντήσεις. Από την πλευρά μας έγινε προσπάθεια να καλυφθεί η επί σειρά ετών απουσία μας και θα μου επιτρέψετε - για να γίνει πληρέστερα κατανοητή η συμβολή των Φίλων του Μουσείου Μπενάκη στη δημιουργία της ΕΟΣΦΙΜ, ενός θεσμού που θεωρείται σημαντικός και σε εθνικό επίπεδο -να σας παρουσιάσω εν περιλήψει την ανακοίνωση την οποία έκανα για τα πεπραγμένα από την προ έτους ανάληψη των καθηκόντων μου ως προέδρου της Ελληνικής Ομοσπονδίας και εκπροσώπου των Φίλων του Μουσείου Μπενάκη.
"Κυρίες και Κύριοι, Αγαπητοί Φίλοι της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας,
Αισθάνομαι μεγάλη χαρά και συγκίνηση που βρίσκομαι μεταξύ σας στη Γενική Συνέλευση και στο Ετήσιο Συμβούλιο στο Porto. Ιδιαίτερα μετά από την τόσο μεγάλη απουσία της Ελλάδος σε ανάλογες συναντήσεις της WFFM θέλω να πιστεύω πως οι εσωτερικές λειτουργικές δυσκολίες της Ελληνικής Ομοσπονδίας ήδη έχουν ξεπεραστεί και πως θα δίνουμε από εδώ και στο εξής ένα ζωντανό και δημιουργικό παρόν, μέσα στο πνεύμα που ορίζει η WFFM αλλά και στο πνεύμα συνεργασίας, που μας είχε εμφυσήσει ο πρώην Πρόεδρος της WFFM Έλλην Πρέσβης Κύριος Αριστοτέλης Φρυδάς, ο οποίος είχε εκπροσωπήσει επάξια στην κορυφαία αυτή θέση πριν από χρόνια την Ελλάδα. Θα μου επιτρέψετε εντούτοις να θυμίσω επί τροχάδην, προσπαθώντας να καλύψω το κενό τόσων ετών, το ιστορικό της Ελληνικής Ομοσπονδίας, έτσι ώστε να ενημερωθούν και τα νέα μέλη του συμβουλίου της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας.
Με πρωτοβουλία του Δ.Σ. των Φίλων του πάντα πρωτοπόρου και πολύ σημαντικού Μουσείου Μπενάκη και επί προεδρίας του κυρίου Νίκου Ρωκ-Μελά, και με την υποστήριξη του αειμνήστου Γ. Σπέντζα , διοργανώθηκε στην Αθήνα τον Νοέμβριο του 1986, σε συνεργασία με την WFFM, διεθνές συμπόσιο με θέμα: "Το Μουσείο και οι Φίλοι του: Προβληματισμοί γύρω από ένα σύγχρονο θεσμό". Μέλη της οργανωτικής επιτροπής ήταν οι κυρίες Αγγ. Amandry, Λίλα ντε Τσάβες ως εκπρόσωπος του Δ.Σ. των Φίλων. Α. Καλλιγάς, Ι. Πεσμαζόγλου, Ε. Πύρλας, Κ. Τσαμαδός. Το συμπόσιο είχε τεθεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και της αείμνηστης υπουργού Μελiνας Μερκούρη και είχε τιμήσει με την παρουσία του ο τότε Πρόεδρος της FMAM Mr. Edmund Bovey. Το σημαντικό εκείνο συμπόσιο κρίθηκε από την WFFM ως πολύ επιτυχημένο και από πλευράς συμμετοχής, αφού είχαν λάβει μέρος όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς, επαγγελματίες Μουσείων (ICOM), συλλέκτες, στελέχη του ΥΠΠΟ αλλά και από οργανωτικής πλευράς, με την υποδειγματική φιλοξενία προς τους ξένους συνέδρους. Έτσι η WFFM μας έδωσε το πράσινο φως για τη δημιουργία της "Ελληνικής Ομοσπονδίας". Μετά από μια περίοδο αστάθειας τους τελευταίους έξι μήνες βλέπουμε να επικρατεί ένα θετικότατο κλίμα προς την Ελληνική Ομοσπονδία και έχουμε τη χαρά να εγγράψουμε πέντε νέα Σωματεία Φίλων Μουσείων: τους Φίλους του Μουσείου της Ακροπόλεως , του Μουσείου της Πόλεως των Αθηνών, του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού Βέροιας στην Β. Ελλάδα. του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, του Κέντρου Μελετών Νεότερης Κεραμικής, ενώ επιθυμούν να εγγραφούν και οι Φίλοι της Πινακοθήκης Γουλανδρή στην Άνδρο. Εξ άλλου είναι ιδιαιτέρως αισιόδοξο ότι πολλά Μουσεία μας ζητούν την τεχνογνωσία για τη δημιουργία Φίλων, αναγνωρίζοντας τη σημαντική προσφορά τους στα μουσειακά δρώμενα και την κάλυψη πολλών λειτουργικών αναγκών, την οποία προσφέρουν οι Φίλοι.
Από τους πρώτους στόχους του νέου Δ.Σ. της ΕΟΣΦΙΜ ήταν η βελτίωση του προϋπάρχοντος καταστατικού: στην Καταστατική Γενική Συνέλευση τον Απρίλιο του 2001 ορίστηκε νέο Αγγλικό λογότυπο HFFM (Hellenic Federation of Friends of Museums) αντί του Γαλλικού. Πολλά άρθρα του νέου καταστατικού προβλέπουν περισσότερες δυνατότητες για την ένταξη μας σε Ευρωπαϊκά προγράμματα στήριξης μέσω του Υπουργείου Πολιτισμού αλλά και άλλων φορέων. Επίσης προβλέπουν τη διεύρυνση με τη συμμετοχή Σωματείων Φίλων Ιδιωτικών Συλλογών, Μουσειακών Αρχείων, αλλά και πολιτιστικών Ιδρυμάτων όπως του Παύλου Κανελλόπουλου, που περιέχουν συλλογές και αρχεία. Με το νέο πνεύμα πολιτιστικών δραστηριοτήτων που επικρατεί, έχουμε ως κύριο στόχο να διευρύνουμε πολύ περισσότερο το θεσμό των Φίλων και να βοηθήσουμε στη δημιουργία Σωματείων Φίλων σε πολλά ακόμη Μουσεία της χώρας.
Ακόμη, έχουμε δραστηριοποιηθεί και προς το Υπουργείο Πολιτισμού που είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο για τα θέματα που άπτονται των Ολυμπιακών Αγώνων στην Αθήνα το 2004, αλλά και της πολιτιστικής Ολυμπιάδας που θα τους πλαισιώνει. Μέσα στο πνεύμα αυτό θα επιθυμούσα το Συμβούλιο να δεχτεί την πρόταση μου να γίνει το μεθεπόμενο παγκόσμιο συμβούλιο και η Γενική Συνέλευση στην Αθήνα το 2004, κατά το τέλος της άνοιξης ή τις αρχές καλοκαιριού, λίγο πριν τους Ολυμπιακούς αγώνες μέσα στο πανανθρώπινο ολυμπιακό πνεύμα"
Στόχος της ΕΟΣΦΙΜ, μεταξύ άλλων, είναι η πληρέστερη ενημέρωση των μελών της, αλλά και των πνευματικών φορέων της χώρας μας, για τις δραστηριότητες που αναπτύσσουν οι «Φίλοι» Μουσείων, εθελοντές, συλλέκτες, δωρητές, ερευνητές, όσον αφορά την στήριξη και προβολή των Ελληνικών Μουσείων - ιδιωτικών και κρατικών -, στα οποία προσφέρουν εθελοντικά τις υπηρεσίες τους .
Παράλληλα προσβλέπουμε και στους στενότερους πολιτιστικούς και πνευματικούς δεσμούς με ομοσπονδίες «Φίλων» Μουσείων, αλλά και με φορείς του εξωτερικού όπως την WFFM, το ICOM, την UNESCO κ.ά. αποβλέποντας σε μια αμφίδρομη επικοινωνία πάνω σε θέματα κοινού ενδιαφέροντος, αλλά και στην προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδος.
Πιστεύουμε ότι με τον τρόπο αυτό, θα προωθήσουμε την καθιέρωση του θεσμού των «Φίλων», αναδεικνύοντας τον ευεργετικό ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν στην ανάπτυξη των μουσείων, αφού οι «Φίλοι» αποτελούν τον συνδετικό κρίκο μεταξύ μουσείου και ευρύτερου κοινωνικού περιβάλλοντος.
Το μικρό αυτό δίγλωσσο ενημερωτικό δελτίο είναι μόνο η αρχή ενός φιλόδοξου οράματος από παλιά, που στοχεύει στην έκδοση ενός επιστημονικού και ενημερωτικού περιοδικού, το οποίο προγραμματίζουμε για το προσεχές μέλλον.
Τα κείμενα του μικρού αυτού εντύπου, ανήκουν στην γράφουσα και είχαν φιλοξενηθεί ανελλιπώς σε μια ειδική στήλη, στο Δελτίο «Τα Νέα των Φίλων του Μουσείου Μπενάκη», από το 2000, όταν η Λίλα ντε Τσάβες ανέλαβε την Προεδρία της ΕΟΣΦΙΜ
Από την θέση αυτή θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Πρόεδρο του Δ.Σ. των «Φίλων του Μουσείου Μπενάκη», κύριο Λίνο Μπενάκη καθώς και το ΔΣ για την ευγενική χειρονομία, δείγμα φιλίας αλλά και άρρηκτων ιστορικών δεσμών, αφού η Ελληνική Ομοσπονδία Φίλων Μουσείων ιδρύθηκε το 1986 με πρωτοβουλία του τότε Προέδρου των «Φίλων» κου Νίκου Ρωκ-Μελά, του αείμνηστου Γ. Σπέντζα και Πρόεδρο της Οργανωτικής Επιτροπής και Μέλος του Δ.Σ. την υπογράφουσα. Τέλος θα ήθελα να σημειώσω ότι προσβλέπουμε πάντα στην στενή συνεργασία με τους «Φίλους» του Μουσείου Μπενάκη καθώς και με όλα τα μέλη της ΕΟΣΦΙΜ

Σχέσεις με Διεθνείς Φορείς

Η ΕΟΣΦΙΜ προσβλέπει στους στενότερους πολιτιστικούς και πνευματικούς δεσμούς με ομοσπονδίες «Φίλων» Μουσείων, αλλά και με φορείς του εξωτερικού όπως την WFFM, το ICOM, την UNESCO κ.ά. αποβλέποντας σε μια αμφίδρομη επικοινωνία πάνω σε θέματα κοινού ενδιαφέροντος, αλλά και στην προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδος.

Ειδικές Βραβεύσεις

Η ΕΟΣΦΙΜ προσβλέπει στους στενότερους πολιτιστικούς και πνευματικούς δεσμούς με ομοσπονδίες «Φίλων» Μουσείων, αλλά και με φορείς του εξωτερικού όπως WFFM, ICOM, UNESCO, κ.λπ. αποβλέποντας έτσι σε μια αμφίδρομη επικοινωνία πάνω σε θέματα κοινού ενδιαφέροντος αλλά και στην προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδας.

Ετήσιες Βραβεύσεις Προσωπικοτήτων

H EΟΣΦΙΜ μέσα στο 2007 βράβευσε στο Μουσείο Μπενάκη το ΥΠΠΟ, στη θεσμοθετημένη ετήσια βράβευση φορέων και προσωπικοτήτων, για τη θεσμοθέτηση γραφείου Φίλων στα κρατικά μουσεία, η οποία αποτελεί ένα μεγάλο επίτευγμα της ΕΟΣΦΙΜ, σε συνεργασία πάντα με το ΥΠΠΟ.

Διεθνείς Διακρίσεις

Η Ελλάδα επελέγη τιμητικά ως η χώρα που φιλοξένησε στην Αθήνα το Μάιο του 2004 (10-14/5/2004), στο πνεύμα της Ολυμπιάδας, τις εργασίες της Γενικής Συνέλευσης και του Διοικητικού Συμβουλίου της WFFM.
Η Πρόεδρος της ΕΟΣΦΙΜ Λίλα ντε Τσάβες είναι δις εκλεγμένη Γεν. Γραμματεύς και Πρόεδρος της Επιτροπής Ανάπτυξης της WFFM (μεταξύ 150 Ομοσπονδιών Παγκοσμίως).

Μέλη Διοικητικού Συμβουλίου

Πρόεδρος: Λίλα Ντε Τσάβες-Χρονοπούλου, Πρόεδρος του «Heritage and Museums»
Γεν. Γραμματέας: Σοφία Αυγερινού-Κολώνια, Πρόεδρος των Φίλων του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου
Ταμίας: Ρωξάνη Τσεμπεροπούλου, Αντιπρόεδρος των Φίλων του Μουσείου Μπενάκη
Μέλος: Παναγιώτης Χέλμης, Ιδρυτής και Πρόεδρος του Μουσείου Χέλμη Φυσικής Ιστορίας

Στόχος μας

Η πληρέστερη ενημέρωση των μελών της και των πνευματικών φορέων της χώρας για τις δραστηριότητες των «Φίλων», ως προς την προβολή των ιδιωτικών και κρατικών Μουσείων στα οποία προσφέρουν εθελοντικά τις υπηρεσίες τους και τη στήριξη κάθε προσπάθειας ανάπτυξης.